W ostatnich latach, w związku z większą migracją ludności, coraz częściej w naszych parafiach mają miejsce celebracje zawarcia małżeństwa przez katolików z osobami ochrzczonymi, należącymi do innych Kościołów i wspólnot kościelnych oraz z osobami nieochrzczonymi. Oczekując na wypracowanie nowych norm w dialogu ekumenicznym i międzyreligijnym przypominam obowiązujące normy, zawarte w dokumentach Kościoła powszechnego oraz Konferencji Episkopatu Polski oraz ich aplikację dla praktyki duszpasterskiej w Kościele lubelskim.

Papieska Rada do Spraw Jedności Chrześcijan w Dyrektorium dotyczącym aplikacji zasad i norm dotyczących ekumenizmu z dnia 25 marca 1993 roku w odniesieniu do celebracji w Kościele katolickim małżeństw mieszanych (tzn. katolika z osobą ochrzczoną, ale niekatolikiem), postanowiła: „Ponieważ mogą się pojawić pewne problemy dotyczące udziału w Eucharystii, ze względu na obecność świadków lub zaproszonych na uroczystość niekatolików, małżeństwo mieszane, sprawowane zgodnie z formą katolicką, odbywa się na ogół poza liturgią eucharystyczną. Nie-mniej dla słusznych powodów biskup diecezjalny może pozwolić na sprawowanie Eucharystii. W tym ostatnim przypadku decyzję o dopuszczeniu, lub nie, niekatolickiej strony małżeństwa do komunii eucharystycznej winno się podjąć zgodnie z ogólnymi normami istniejącymi w tej dziedzinie, zarówno w odniesieniu do chrześcijan wschodnich, jak też do innych chrześcijan, uwzględniając przy tym tę szczególną sytuację przyjmowania sakramentu małżeństwa chrześcijańskiego przez dwie osoby ochrzczone.” (n. 159, por. także: Obrzędy sakramentu małżeństwa dostosowane do zwyczajów diecezji polskich, Katowice 2005, n. 36) Ponadto Konferencja Episkopatu Polski w Instrukcji w sprawie duszpasterstwa małżeństw o różnej przynależności kościelnej z dnia 14 marca 1987 roku postanowiła, że „jeśli strona niekatolicka pragnie pozostać w swojej wierze i chce zawrzeć związek małżeński w Kościele katolickim, należy, po otrzymaniu od ordynariusza miejsca zezwolenia pobłogosławić związek małżeński; jeśli druga strona jest wyznania prawosławnego, ślub może się odbyć podczas Mszy św. i oboje nupturienci, o ile są w stanie łaski uświęcającej, mogą przystąpić do Komunii św. bez specjalnego pozwolenia ordynariusza; jeśli druga strona należy do innego wyznania, konieczny jest pozwolenie biskupa diecezjalnego, by ślub mógł się odbyć podczas Mszy św. W obrzędzie ślubnym małżeństwa o różnej przynależności kościelnej dozwolony jest, bez specjalnego pozwolenia ordynariusza miejsca, udział duszpasterza niekatolickiego, ograniczający się jednak do czytania Pisma św. i do ewentualnego przemówienia, jeśli duszpasterz katolicki uzna, że nie wywoła to zgorszenia parafian; zabronione jest, aby asystujący duchowny katolicki i niekatolicki stosowali równocześnie własny obrzęd i pytali o wyrażenie zgody strony; zabrania się również stosowania innego religijnego zawarcia tegoż małżeństwa w celu wyrażenia lub odnowienia zgody małżeńskiej” (n. 6f).

Przypominając powyższe normy oraz biorąc pod uwagę sytuację społeczną i religijną Archidiecezji Lubelskiej zezwalam, aby wszystkie małżeństwa mieszane wyznaniowo (tzn. zawierane przez dwie osoby ochrzczone, z których tylko jedna należy do Kościoła katolickiego), zawierane na terenie Archidiecezji Lubelskiej, były celebrowane podczas Mszy św. W sytuacjach wątpliwych Duszpasterze winni zwrócić się do Kancelarii Kurii Metropolitalnej. Przypominam jednocześnie o konieczności uzyskania zezwolenia na zawarcie takiego małżeństwa (kan. 1124 KPK; prośba – formularz nr 12b), po uprzednim złożeniu przez nupturientów oświadczeń wymaganych przez kan. 1125 KPK (formularz nr 4). W przypadku zawierania przez katolika małżeństwa z osobą nieochrzczoną, po uzyskaniu dyspensy od przeszkody różnicy religii (kan. 1086 KPK; prośba – formularz nr 12a), po uprzednim złożeniu przez nupturientów oświadczeń wymaganych przez kan. 1125 KPK (formularz nr 4), należy zachować obrzęd zawarcia małżeństwa poza Mszą św., zawarty w księdze liturgicznej Obrzędy sakramentu małżeństwa dostosowane do zwyczajów diecezji polskich (Katowice 2005, rozdział III).

Zachęcam narzeczonych, małżonków, ich bliskich oraz duszpasterzy do wsłuchania się w refleksję Ojca św. Benedykta XVI wypowiedzianą w czasie spotkania ekumenicznego w Warszawie w dniu 25 maja 2006 r., w której o zawarciu małżeństwa w kontekście międzywyznaniowym powiedział, że jest to: „decyzja trudna, niosąca różnego rodzaju ryzyko, zarówno dla wytrwania w wierze i budowania w przyszłości porządku rodzinnego, jak i dla stworzenia klimatu jedności rodziny, a także dogodnych warunków duchowego wzrostu dzieci”. Stwierdził On następnie: „Może jednak – właśnie dzięki tworzeniu w szerszej skali ekumenicznego dialogu jedności – taka decyzja zapoczątkuje w praktyce swego rodzaju laboratorium jedności.”

Wszystkim przygotowującym się do małżeństwa, ich rodzinom i duszpasterzom błogosławię, wzywając wstawiennictwa Matki Bożej Królowej Rodzin.

+Józef Życiński - Arcybiskup Metropolita Lubelski

Lublin, dn. 1 czerwca 2006 r. - Nr 477/Gł/2006