Ubezpieczenie zdrowotne duchownych
na podstawie
ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
(Dz.U. Nr 28, poz. 153, Nr 75, poz. 468, z 1998 r. Nr 117, poz. 756)
I. Ubezpieczenie duchownych, którzy nie są pracownikami w rozumieniu ustawy
ObowiÄ…zek ubezpieczenia
- Obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają duchowni podlegający ubezpieczeniu społecznemu (duchowny oraz członek zakonów męskich i żeńskich Kościoła Katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych, z wyjątkiem alumnów seminariów duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów, którzy nie ukończyli 25 roku życia, czyli, w przypadku duchowieństwa diecezjalnego, podlega każdy duchowny (biskup, prezbiter, z wyjątkiem diakona, który jest alumnem) oraz każdy alumn (także diakon) po ukończeniu 25 roku życia) (art. 8 pkt. 1 lit. f) posiadający obywatelstwo polskie i zamieszkujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (art. 1i 2). Składka na to ubezpieczenie wnoszona jest do Kasy Chorych (art 4).
- Obowiązek zgłoszenia następuje poprzez zgłoszenie w dowolnie wybranej Kasie Chorych (art. 60 ust. 1 pkt 5) w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia (dotychczas ubezpieczeni do 31 stycznia 1999 r.) (art. 8a i 16 ust. 1). Jeśli ubezpieczony nie zgłosił innego wniosku jest członkiem Regionalnej Kasy Chorych właściwej dla miejsca zamieszkania (art. 69b) z mocy ustawy (art. 168a).
- Dowodem objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jest karta identyfikacyjna ubezpieczenia zdrowotnego, którą wydaje Kasa Chorych (art. 18).
- Niezgłoszenie do ubezpieczenia lub nieopłacanie składek grozi grzywną do 5000 zł (art. 155).
Podstawa wymiaru składek
- Podstawa wymiaru jest taka sama, jak w przypadku ubezpieczeń społecznych (art. 21 ust. 1) (kwota najniższego wynagrodzenia, ustalana przez ministra właściwego do spraw pracy na podstawie art 774 Kodeksy pracy, czyli od 1 stycznia 1999 r. - 650 zł. Na wniosek duchownego podstawa ta może zostać podwyższona, jednak nie może w skali roku kalendarzowego przekraczać kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej. Kwoty te stanowią ubruttowione kwoty wynagrodzeń z roku 1998). Istotne jest to, że podstawę tę obniża się o kwotę składki zapłaconej przez ubezpieczonego na ubezpieczenie społeczne (a więc podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne równa się podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne pomniejszonej o kwotę składki na to ubezpieczenie) (art. 21 ust. 2c).
- W przypadku duchownych, którzy nie płacą podatku zryczałtowanego ani nie podlegają opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawą jest kwota odpowiadająca wysokości zasiłku stałego z pomocy społecznej (art. 21 ust. 3a). Składki te są finansowane z Funduszu Kościelnego (art. 25 ust. 3 i 4).
Wysokość składek
- Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 7,5 % podstawy wymiaru składki (art. 19).
- Składkę opłaca sam ubezpieczony (art. 23).
- Składki są opłacane w ZUS (art. 26 ust. 3 pkt 1).
- Składka podlega odliczeniu od zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych - na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 30 ust. 1 pkt 2).
- Składki mają zostać wpłacone w terminie do 15 dnia następnego miesiąca (art. 47 ust. 1 pkt 1).
II. Ubezpieczenie duchownych, którzy są pracownikami w rozumieniu ustawy (pozostają w stosunku pracy)
Składka na ubezpieczenie zdrowotne sumuje się w przypadku uzyskiwania dochodów z więcej niż jednego źródła (art. 22) i podlega odliczeniu od płaconego podatku (art. 30 ust. 1 pkt 1 i 2).
