Lublin, dn. 1 października 1992 r.
Nr 1150/Gł/92
DEKRET W SPRAWIE FORMACJI KAPŁANÓW W ARCHIDIECEZJI LUBELSKIEJ
Przypominam ci, abyś rozpalił na nowo charyzmat Boży, który jest w tobie. (...) Nie zaniedbuj w sobie charyzmatu, który został ci dany za sprawą proroctwa i przez nałożenie rąk kolegium prezbiterów. W tych rzeczach się ćwicz, cały im się oddaj, aby twój postęp widoczny był dla wszystkich. Uważaj na siebie i na naukę, trwaj w nich! To bowiem czyniąc i siebie samego zbawisz, i tych, którzy cię słuchająť
(2 Tm 1, 6 oraz 1 Tm 4, 14-16).
Te słowa Apostoła Narodów, przypomniane przez Ojca świętego Jana Pawła II w Posynodalnej Adhortacji Apostolskiej o formacji kapłanów we współczesnym świecie przynaglają nas, aby z większą pasterską i ojcowską troską zająć się sprawą stałej formacji Prezbiterium Kościoła Lubelskiego.
Formacja ta jest szczególnym wyrazem i nakazem wierności, jakiej kapłan powinien dochować swej posłudze, gdyż dar Ducha Świętego udzielony wraz z sakramentem, nie zwalnia od trudu, lecz ma pobudzić kapłana, aby w sposób wolny i odpowiedzialny z Duchem tym współpracował i w ten sposób odpowiedział na dar otrzymanego powołania. Formacja stała jest przejawem dziecięcej miłości do powołującego Zbawiciela i pasterskiej miłości do Ludu Bożego, który został nam powierzony. W obecnej chwili jest ona szczególnie ważna, aby właściwie odczytać znaki czasu i odpowiedzieć na nowe potrzeby wiernych, ze względu na zachodzące przemiany społeczne i kulturowe, na jawiące się nowe szanse ewangelizacji, a jednocześnie nowe zagrożenia.
Integralność osoby ludzkiej i płynąca stąd konieczność całościowego ujęcia tego problemu nakazują, aby w równym stopniu zwrócić uwagę na wszystkie aspekty formacji.
W szczególności kapłan w codziennych spotkaniach z ludźmi powinien kształtować w sobie i rozwijać ludzką wrażliwość, która pozwala mu rozumieć ich potrzeby i spełniać ich prośby oraz dzielić ich nadzieje i oczekiwania. Dążenie do ludzkiej dojrzałości jest szczególnym wyrazem jedności z wiernymi oraz umacnianiem fundamentu, na którym Chrystus Pan postanowił zbudować w sercu kapłana prawdziwą świątynię Ducha Świętego. Wznoszenie tej duchowej świątyni to ustawiczny wzrost życia duchowego kapłanów, zwłaszcza modlitwy i medytacji towarzyszącej wszelkim apostolskim działaniom. Natomiast sumienne i systematyczne studium pozwala kapłanowi zapoznać się osobiście z autentycznym bogactwem Kościoła, sumiennie pełnić posługę słowa, głosić je bez błędów i dwuznaczności, a przez to pełniej uczestniczyć w prorockiej misji Chrystusa i być włączonym w tajemnicę Kościoła - Nauczyciela prawdy.
Wszystko to kapłan powinien czynić z pasterskiej miłości, którą Chrystus - Dobry Pasterz - podzielił się z nim w sakramencie święceń. Ta miłość pasterska pobudzająca do stałego odnawiania Bożego charyzmatu pozwala kapłanowi przezwyciężyć pokusę sprowadzenia swej posługi do jałowego i czysto zewnętrznego aktywizmu, do bezdusznego świadczenia usług, nawet jeśli mają one charakter sakralny czy duchowy, do pracy zawodowej wykonywanej na zlecenie organizacji kościelnej.
Tak pojęta i umotywowana formacja musi towarzyszyć wszystkim kapłanom, niezależnie od wieku, stażu kapłańskiego, stanowisk i godności oraz charakteru posługi. Mając to na uwadze oraz wypełniając zobowiązujące do tego przepisy Kościoła powszechnego i nasze ustawodawstwo partykularne niniejszym dekretem przypominamy i raz jeszcze ogłaszamy jako obowiązujące wszystkich członków naszego Lubelskiego Prezbiterium poniższe zasady stałej formacji duchowieństwa.
I. Formacja duchowa.
W zakresie formacji duchowej każdy kapłan ma obowiązek:
1. pogłębiać ducha modlitwy poprzez wierne sprawowanie sakramentów oraz Liturgii Godzin;
2. uczestniczyć każdego roku w corocznych, przynajmniej trzydniowych rekolekcjach zamkniętych;
3. uczestniczyć w kapłańskich comiesięcznych adoracjach organizowanych w każdym większym mieście lub dekanacie przez dziekanów i dekanalnych ojców duchownych;
4. często korzystać z sakramentu pokuty;
5. troszczyć się o wzrost kapłańskiej wspólnoty poprzez organizowanie i uczestnictwo w spotkaniach koleżeńskich, zwłaszcza w rocznicę święceń, jubileuszów, imienin;
6. otaczać szacunkiem i przywiązaniem strój duchowny, którego noszenie jest zobowiązaniem do dawania świadectwa obecności kapłana w społeczeństwie.
II. Formacja intelektualna i pastoralna:
Dla stałego podnoszenia poziomu intelektualnego ustala się, co następuje:
1. W ciągu pierwszego roku kapłaństwa kapłani uczestniczą w czterech spotkaniach połączonych z Mszą św., homilią, konferencją ascetyczną i wykładami zorganizowanymi przez Seminarium Duchowne oraz diecezjalnego ojca duchownego.
2. W drugim i trzecim roku po święceniach wszyscy kapłani uczestniczą w wykładach, które odbywają się sześć razy w ciągu każdego roku; kończą się one zdaniem pierwszego egzaminu wikariuszowskiego, z zakresu głównych dyscyplin teologicznych. Z egzaminu tego zwolnieni są kapłani, którzy ukończyli studia z tytułem magistra.
3. W czwartym i piątym roku kapłaństwa kapłani również uczestniczą w cyklu wykładów, które odbywają się sześć razy w ciągu każdego roku. Obejmują one zagadnienia związane ze specjalnymi formami duszpasterstwa. Cykl ten kończy się również egzaminem, do którego zdania zobowiązani są wszyscy słuchacze.
4. W szóstym i siódmym roku kapłaństwa kapłani uczestniczą w cyklu wykładów przygotowujących do egzaminu proboszczowskiego. Wykłady te, sześć spotkań w każdym roku, obejmują zagadnienia praktyczne związane z pełnieniem funkcji proboszcza: prawo kanoniczne i wybrane zagadnienia z prawa świeckiego, teologia pastoralna, teologia rodziny, nauka społeczna Kościoła, prowadzenie spraw finansowych. Uczestnictwo w tym studium i zdanie egzaminu proboszczowskiego jest jednym z warunków powierzenia przez biskupa diecezjalnego funkcji proboszcza.
5. Zwolnienia: od udziału w studium i egzaminów wikariuszowskich zwolnieni są ci kapłani, którzy w danym roku akademickim uczestniczą w kursie licencjackim lub doktoranckim i tam zdają egzaminy. Z egzaminu proboszczowskiego zwolnieni są kapłani posiadający co najmniej stopień naukowy licencjata nauk kościelnych.
6. Zachęca się usilnie wszystkich kapłanów Archidiecezji do korzystania ze studiów specjalistycznych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (studia zaoczne). Ukończenie ich zwalnia z udziału w wykładach i egzaminach w drugim, trzecim, czwartym i piątym roku kapłaństwa.
7. Wszyscy kapłani mają obowiązek uczestniczenia w wykładach duszpasterskich organizowanych corocznie przez Katolicki Uniwersytet Lubelski i wydziały Kurii Metropolitalnej.
8. Przed rozpoczęciem każdego roku akademickiego ogłaszany będzie szczegółowy program formacji intelektualnej.
9. Nad organizacją i przebiegiem formacji czuwa dyrektor studium stałej formacji kapłanów.
Ustanawiając powyższe zasady jako obowiązujące od roku akademickiego 1993/94 i przypominając obowiązki zawarte w dokumentach Stolicy Apostolskiej i Statutach naszych diecezjalnych synodów, wszystkim kapłanom posługującym pracą duszpasterską, naukową i administracyjną oraz tym, którzy swoją modlitwą i Krzyżem cierpienia służą Ludowi Bożemu w Kościele Lubelskim życzę wzrostu w łasce i mądrości u Boga i u ludzi i polecając przemożnemu wstawiennictwu Bogarodzicy Królowej Apostołów z serca błogosławię.
+Bolesław Pylak
ARCYBISKUP METROPOLITA LUBELSKI
ks. Franciszek Przytuła
KANCLERZ KURII METROPOLITALNEJ
Dekret opublikowano w WAL 67 (1993) s. 77-80.